KOSGEB Projemiz Kabul Edildi

Firmamızın hazırladığı Alkali Silika Reaksiyon Testi-Hızlandırılmış Harç Çubuğu Test Cihazı projemiz KOSGEB tarafından kabul edildi.

Alkali-Silika Reaksiyonu (ASR), betonun ana bileşenlerinden olan Portland çimentosu içerisindeki alkalilerin, agregada bulunabilecek reaktif silikat mineralleri iletepkimeye girmesi sonucu oluşan reaksiyondur. Bu reaksiyon sonucu betonda çatlaklar oluşmakta, betonun çekme ve eğilmede çekme dayanımı düşmektedir. Özellikle köprü, tünel ve viyadük gibi büyük sanat yapılarında, beton yollarda, demiryollarında kullanılan beton traverslerde, yol kaplamasında, otoparklarda ve kaldırımlarda kullanılan parke taslarında, ve bordür gibi çevre koşullarına direkt olarak maruz kalan beton elemanlarda meydana gelen bu reaksiyon, önemli teknik ve ekonomik sorunlara neden olmaktadır.

Reaksiyon sonucu oluşan boydeğişimlerinin ölçülmesi için hızlandırılmış harççubuğu metodu kullanılmaktadır. Bu metot kapsamında harç numuneleri kürtankı içindeki NaOH (Sodyum Hidroksit) çözeltisi içerisinde bekletilir ve numuneler üzerinden periyodikölçümleralınır. Deneysırasında numunelerin kürtankındaki 80°C çözeltiden çıkarılarak laboratuvar sıcaklığında komparatörtarafından ölçülmesi, oldukça hassas olan boydeğişimlerinin sağlıklı biçimde hesaplanmasını engellemektedir. Ayrıca deney sırasında numuneler üzerinden sürekli ölçüm yapacak insan gücüne ihtiyaç duyulmaktadır ve bu durumda deneyi tekrarlayan kişinin sürekli aynı koşullarda ve hassasiyette deneyi gerçekleştirmesi mümkün değildir. Buna ilave olarakdeneyde kullanılan NaOH çözeltisi kuvvetli birbaz olup insan sağlığını olumsuzyönde etkileyebilmektedir ve deney sırasında deneyi yapan kişinin ciddi zararlar görmesi olasıdır.

Sonuç olarak bu proje yukarıda belirtilen tüm bu olumsuz koşulların ortadan kaldırılması ve daha hassas bir ölçüm metodu uygulanması amacıyla, kullanılan mevcut cihazlardan farklı olarakyeni bir teknoloji geliştirilerek alkali silika reaksiyon testlerini gerçekleştirecek cihazı üretmektir. Geliştirilecek olan bu metot Türkiye’de bir ilk olması açısından da son derece önem teşkil etmektedir.

Bileşiminde belirli minerallerbulunan agregalar, betonda oluşan alkali hidroksitlerle reaksiyona girer. Bu reaksiyon alkali silika reaksiyonu olarak anılır ve neden olduğu beton genleşmesi, belirli sınırları(200 mikronluk düşey deformasyon) aştığı zaman beton içerisinde potansiyel bir tehlike oluşturur.

Günümüzde yapı malzemesi olarak kullanılan betondaki bu alkali silika reaksiyonu sonucu oluşan boy değişiminin ölçülmesi için hızlandırılmış harç çubuğu metodu kullanılmaktadır. Bu metot, numune agregalar kullanılarak elde edilen harç çubuklarının yüksek alkaliniteli NaOH çözeltisinde, yüksek sıcaklıkta saklanması ve uzunluk değişimlerinin ölçülmesinden ibarettir.

Projemiz kapsamında beton numunelerde meydana gelen ve alkali silika reaksiyonu sonucu oluşan boy değişimlerinin gözlenmesi, numunenin test şartlarını değiştirmeden deneyin yapılabilmesi ve daha sağlıklı sonuçlar elde edilebilmesi, numunelerin boy ölçümlerinin istenilen sıklıkta ve istenilen hassasiyette yapılabilmesi, uzun deney süresince herhangi bir insan gücüne ve denetime gerek kalmadan sonuçların otomatik olarak kaydedilmesi, deney numunelerinin çözelti içerisinden çıkarılmaması nedeniyle çevreye ve insan sağlığına herhangi birzararı bulunmayan bir hızlandırılmış harç çubuğu test cihazı ve test metodu geliştirmek hedeflenmiştir. Ayrıca, projemiz ile ölçümlerin kameralı ölçüm sistemi ile otomatik olarak kaydedilmesi nedeniyle komparatör ile alınan ölçümlerdeki insan faktörü sebepli hataların önüne geçilmesi planlanmaktadır.

Dünya’da betonun kalite algısı yüksek performanslı olması ile belirlenmektedir. Betonu oluşturan bileşenlerkimyasal, mekanik ve fiziksel olarak betonun ömrü üzerinde direkt etkiye sahiptir. Söz konusu girdiler, ortam belirli dış etkenler ile birleşerek betonun ömrünü kısaltabilir, performansını etkileyebilir. Son dönemde ülkemizde de üzerine birçokaraştırma yapılan, betonun servis ömrünü kısaltan parametrelerden biri de Alkali-Silika Reaksiyondur. Proje çıktısı ürün vazgeçilmez yapı elemanı olan betonun performansını belirlemede kullanılacakolan alkali silika reaksiyonu testi ve hızlandırılmış harç çubuğu test cihazıdır. İnsan sağlığını tehdit etmeyen, daha sağlıklı sonuçlar alınabilen, kullanılan insan gücünü ortadan kaldırarak otomatik olarak deneyin gerçekleşmesini sağlayan söz konusu proje çıktısı kısa zamanda; köprü, tünel ve viyadükgibi büyükyapıların, beton yolların, demiryollarında kullanılan beton traverslerin, yol kaplamalarının, otoparklarda ve kaldırımlarda kullanılan parke taslarının, ve bordür gibi çevre koşullarına direkt olarak maruz kalan beton elemanların üretildiği, geliştirildi ve/veya test edildiği yapı laboratuvarlarında yerini alacaktır.

Alkali silika reaksiyonu ciddi birbeton bozulması ve dünya genelinde ciddi birsorundur.Dünyada bu reaksiyon sonucu ilk hasarlar 1930’lu yıllarda, ülkemizde ise ilk hasar, 1995 yılında İzmiryöresindeki bazı karayolu köprülerinde yaygın çatlakların gözlemlenmesi ile ortaya çıkmıştır. O yıllarda üretilen çimentoların eşdeğeralkali içeriğinin %0.81-%0.97 arasında olduğu ve günümüzde de bu rakamın kayda değer mertebede değişmediği açıklanmıştır. Beton yapılardaki zararlı alkali silika reaksiyon genleşmelerini önlemekveya kontrol etmek için sayılı yöntem vardırve bu konu tüm dünyada alakali silika sonucu oluşan zararları en aza indirmekadına ciddi derecede araştırılmaktadır. Özellikle köprüler, barajlarve havaalanları gibi yerlerde alkali silika reaksiyonu sonucu oluşan çatlarlar büyük önem taşımaktadır. Projemiz yapı sektörünün ana malzemesi olan beton ile ilgili çalışmalara ar-ge etkin bir bakış açısıyla öncülük edecektir. Çalışmalarımızda ulusal bilgi birikimine katkı sağlamak, bu alanda yapılan çalışmaları bir adım öne taşımak, deney süresini kısaltarak zamandan tasarrufsağlamak, deneyin insan sağlığı açısından olumsuz özelliklerini sistemi otomatikleştirerek ortadan kaldırmak, daha az sapma ile daha doğru veriler elde etmek ve uluslararası alanda yapı sektöründe gerçekleştirilen çalışmaların ve üretilen betonların daha uzun ömürlü olması için katkı sağlamak hedeflenmektedir.